Papier, PLA of bacteriële cellulose?

Het korte antwoord

Bijgewerkt op 10 oktober 2026.

Een papieren medicijncupje is van papier, maar heeft vaak een laagje nodig om waterdicht te zijn. Dat laagje is vaak van plastic. PLA is een bioplastic. Het komt uit planten, maar het blijft een kunststof. Bacteriële cellulose is geen kunststof en geen papier. Het is cellulose die bacteriën als een vel laten groeien.

Geen van de drie is in alles het beste. Welk materiaal past, hangt af van wat je ermee doet en waar het na gebruik heen gaat. Voor de medicijnronde in ziekenhuizen en verpleeghuizen gaat het vooral om drie vragen. Houdt het cupje vloeistof binnen? Zit er plastic of PFAS in? En wat gebeurt er na gebruik mee?

Papieren medicijncupjes

Papier bestaat uit cellulosevezels uit hout. Het is sterk zolang het droog blijft. Nat wordt papier slap en het lekt. Daarom krijgen papieren cupjes voor vloeistof een binnenlaag. Vaak is dat een dunne laag polyetheen (PE), dezelfde soort plastic als in plastic tasjes.

Papieren wegwerpcupjes hebben vaak een plastic coating om ze waterdicht te maken. Volgens de Europese regels gelden ze daardoor als plastic wegwerpproduct. Bron (uitleg en bron)

Soms is de laag niet van PE, maar met PFAS gemaakt. Dat zijn stoffen die vet en vocht afstoten en heel slecht afbreken. Wat dat betekent en welke regels er nu gelden, lees je in Papieren medicijncupjes, PFAS en de SUP-richtlijn.

Is papier biologisch afbreekbaar?

Papier zonder coating wel. Het bestaat uit cellulose en die wordt in de natuur door bacteriën en schimmels afgebroken. Met een plastic laag ligt dat anders. Het papier breekt af, maar de plastic laag niet. Ook recyclen is lastiger, want papier en plastic moeten eerst weer uit elkaar. In de zorg gaan gebruikte cupjes daarom meestal gewoon bij het restafval.

Wat is PLA?

PLA staat voor polymelkzuur. Het is een bioplastic. Het wordt gemaakt uit zetmeel of suiker uit planten, bijvoorbeeld uit maïs of suikerriet. Bacteriën zetten die suiker om in melkzuur. Van dat melkzuur maakt een fabriek een kunststof die je kunt smelten en in een vorm gieten, net als gewoon plastic.

PLA is dus biobased, gemaakt uit planten in plaats van uit aardolie. Maar biobased is niet hetzelfde als afbreekbaar in de natuur. PLA breekt vooral af in een industriële composteerinstallatie, waar het warm en vochtig is. In de grond of in zee gaat dat veel langzamer. Veel afvalverwerkers willen PLA ook niet in het gft-afval, omdat het in hun installatie niet snel genoeg afbreekt. In de praktijk belandt PLA daardoor vaak bij het restafval.

Ook bioplastic, zoals PLA, geldt volgens de SUP-richtlijn als plastic. Dat geldt ook als het uit planten komt of biologisch afbreekbaar is. Bron (uitleg en bron)

Wat is bacteriële cellulose?

Bacteriële cellulose is cellulose, dezelfde stof als in hout en katoen. Bacteriën maken het zelf, als een dicht vel van heel dunne vezels. Er zit geen houtstof in en het hoeft niet gesmolten te worden. Wij vormen het vel tot een cupje. Lees wat bacteriële cellulose is.