Wat is bacteriële cellulose?

Wat is cellulose?

Bijgewerkt op 10 oktober 2026.

Cellulose is de stof waarmee planten zichzelf stevig maken. Elke plantencel heeft een wand en die wand bestaat grotendeels uit cellulose. Het is de meest voorkomende natuurlijke bouwstof op aarde. Hout, katoen, vlas, hennep en bamboe bestaan er voor een groot deel uit. Ook de vezels in groente en fruit zijn voor een deel cellulose.

Wat betekent cellulose precies? Het woord is afgeleid van cel, in het Latijn cellula. De uitgang -ose zie je vaker bij namen van suikers. Scheikundig is cellulose een heel lange keten van glucose, een eenvoudige suiker. Die ketens liggen naast elkaar en vormen samen sterke vezels. Daardoor kan een boom rechtop blijven staan.

Je komt cellulose overal tegen. Papier en karton zijn gemaakt van cellulosevezels uit hout. Katoenen kleding is bijna pure cellulose. In tabletten zit het vaak als vulmiddel en in voedsel als verdikker. Mensen kunnen cellulose niet verteren. In je darmen werkt het als voedingsvezel.

Mensen gebruiken cellulose al heel lang. Denk aan linnen en katoen voor kleding, en aan papier om op te schrijven. Tegenwoordig is cellulose ook de grondstof voor viscose, een stof voor kleding, en voor sommige folies. Bijna altijd komt die cellulose uit hout of katoen.

Is cellulose plastic? Nee. Plastic is een kunststof die meestal uit aardolie wordt gemaakt. Cellulose is een natuurlijke stof die planten en sommige bacteriën zelf maken. Wel bestaan er kunststoffen die van cellulose zijn afgeleid, zoals cellofaan en celluloseacetaat. Daarbij wordt de cellulose chemisch veranderd. Dat is iets anders dan cellulose zoals het in de natuur voorkomt.

Cellulose, maar dan van bacteriën

Sommige bacteriën maken ook zelf cellulose. Ze spinnen een dicht netwerk van vezels die zo dun zijn dat je ze alleen onder een microscoop ziet. Dat netwerk groeit als een vel op het oppervlak van een vloeistof.

In planten zit cellulose vast aan andere stoffen, zoals houtstof. Daarom kost het veel water, energie en chemicaliën om van hout papier te maken. Bacteriële cellulose bevat die stoffen niet. Het vel is meteen bijna pure cellulose.

Scheikundig is bacteriële cellulose dezelfde stof als cellulose uit planten. Het verschil zit in de vorm. De vezels van bacteriën zijn veel dunner dan plantenvezels en liggen dichter op elkaar. Daardoor gedraagt het materiaal zich anders. Het kan veel water vasthouden en wordt na het drogen een stevig, dun vel.

Op een rij, de belangrijkste verschillen tussen cellulose uit planten en cellulose van bacteriën.

• Herkomst. Plantaardige cellulose komt uit hout, katoen of andere gewassen. Bacteriële cellulose wordt gekweekt.
• Zuiverheid. In planten zit cellulose vast aan houtstof en andere stoffen. Bacteriële cellulose is bijna puur.
• Vezels. De vezels van bacteriën zijn veel dunner en vormen een dicht netwerk.
• Winning. Uit hout moet je de cellulose chemisch losmaken. Bacteriële cellulose groeit meteen als een vel.

Bacteriële cellulose wordt al lang op grote schaal gemaakt als nata de coco, een dessert uit Zuidoost-Azië. Bron (uitleg en bron) Wij kweken het niet om te eten, maar om er stevige wegwerpproducten van te maken.

Hoe wordt bacteriële cellulose gemaakt?

Bacteriële cellulose wordt niet uit de natuur gehaald, maar gekweekt. Dat gaat in een paar stappen. Hoe het precies gaat, verschilt per maker. Dit is het algemene beeld.

• Kweken. Bacteriën krijgen een vloeistof met voedingsstoffen. Ze gebruiken die voeding om cellulose te maken.
• Laten groeien. Op het oppervlak van de vloeistof groeit een vel van cellulosevezels. Het vel wordt dikker zolang de bacteriën voeding hebben.
• Oogsten en schoonmaken. Het vel wordt uit de vloeistof gehaald en gewassen. Zo blijft er bijna pure cellulose over.
• Vormen en drogen. Het vel wordt gedroogd en tot een product gevormd. Hoe wij er een cupje van vormen, is onze eigen innovatie.

Onze bacteriën groeien op reststromen uit de voedingsindustrie, niet op voedsel zelf. Eigen gegevens (uitleg en bron) We werken met een natuurlijke bacterie die niet genetisch is aangepast. Welke bacterie het precies is, houden we voor onszelf. Eigen gegevens (uitleg en bron)

Het vel groeit het best op een vloeistof die stilstaat. Dat maakt opschalen lastig. Wil je weten hoe wij dat aanpakken? Lees dan hoe onze technologie werkt.