Hoeveel medicijncupjes gebruikt de Nederlandse zorg?

Zo hebben we gerekend

Er bestaat geen officieel cijfer voor het aantal medicijncupjes in de zorg. Daarom rekenen we van onderop. We gebruiken openbare cijfers over het aantal bedden, bewoners en cliënten per sector. Die cijfers komen van het CBS, het RIVM en uit de Wet langdurige zorg (Wlz). We vermenigvuldigen ze met het aantal cupjes per persoon per dag.

Dat laatste getal is de zwakke plek. Zorgorganisatie Amstelring gebruikte in een jaar 629.000 plastic medicijncupjes, voor ongeveer 1.500 bewoners. Dat is ruim één cupje per bewoner per dag. Dit is het enige gepubliceerde verbruikscijfer dat we vonden. De overige verbruikscijfers komen uit onze eigen gesprekken. Bron (uitleg en bron) Die gesprekken voerden we rond de jaarwisseling van 2024 op 2025 met inkopers, ziekenhuisapothekers en verpleegkundigen van meer dan 100 zorginstellingen.

Omdat het verbruik per persoon onzeker is, geven we een bandbreedte. De voorzichtige schatting houdt rekening met instellingen die al minder cupjes gebruiken, bijvoorbeeld omdat de apotheek de medicijnen per toedienmoment in zakjes levert. De hoge schatting gaat uit van een volle bezetting en meer vloeibare medicatie.

Twee manieren om ziekenhuizen te tellen

Voor ziekenhuizen rekenden we op twee manieren, los van elkaar. De eerste begint bij de bedden. We nemen het aantal bedden, de bezetting en het aantal cupjes per patiënt per dag. Daar tellen we de cupjes bij dagopnamen, op de spoedeisende hulp en op de poli bij op. De tweede begint bij het verbruik per ziekenhuislocatie dat we in onze gesprekken hoorden. Dat vermenigvuldigen we met het aantal locaties. Beide uitkomsten vallen binnen de bandbreedte hierboven.

Openbare bronnen per sector

• Ziekenhuizen. VZInfo over instellingen (opent in een nieuw tabblad), bedden (opent in een nieuw tabblad), opnamen (opent in een nieuw tabblad), ligduur (opent in een nieuw tabblad) en de spoedeisende hulp (opent in een nieuw tabblad), met cijfers van het CBS. De bezetting komt van Eurostat (opent in een nieuw tabblad).
• Verpleeg- en verzorgingshuizen. ActiZ (opent in een nieuw tabblad) over bewoners en plekken, het wachtlijstrapport van Zorgverzekeraars Nederland (opent in een nieuw tabblad) en ZorgkaartNederland (opent in een nieuw tabblad) voor het aantal instellingen.
• Gehandicaptenzorg en ggz. De Monitor Langdurige Zorg (opent in een nieuw tabblad) over het gebruik van zorg uit de Wlz.
• Medicijnen in zakjes. SPHC (opent in een nieuw tabblad) over het Geneesmiddel Distributie Systeem, waarmee de apotheek medicijnen per toedienmoment levert.

Wat dit niet is

Dit is onze eigen berekening. Een externe partij heeft hem niet gecontroleerd. Het zegt ook niets over hoeveel cupjes wij verkopen. Het laat zien hoe groot het probleem is waaraan we werken.

Bijgewerkt op 11 oktober 2026.